موضوع: ناتل_خانلری/ پرویز

تاریخ: 1396-06-05


۲۷ سال پیش در چنین روزی در سال ۱۳۶۹، پرویز ناتل خانلری ـ پژوهشگر، شاعر، ادیب و یکی از نامداران برجسته‌ی عرصه‌ی ادب فارسی ـ درگذشت.
پرویز ناتل خانلری در سال ۱۲۹۲ در تهران زاده شد. تحصیلات ابتدایی را در مدرسه‌ی سن لویی، مدرسه‌ی آمریکایی و مدرسه‌‌ی ثروت تهران گذراند. درس‌های دوره‌ی اول دبیرستان را متفرقه امتحان داد و هنگام ورود به دارالفنون برای دوره‌ی دوم متوسطه، به تشویق بدیع‌الزمان فروزانفر ـ که آن زمان معلم دارالفنون بود ـ رشته‌ی ادبی را انتخاب کرد. سپس وارد دانشسرای عالی شد و در سال ۱۳۱۴ دانشنامه‌ی لیسانس زبان و ادبیات فارسی را از دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه تهران دریافت کرد. پس از گذراندن دوره‌ی آموزشیِ خدمت نظام وظیفه، از سال ۱۳۱۵ به خدمت وزارت فرهنگ درآمد و مدتی دبیر دبیرستان‌های رشت بود. سپس، ضمن تدریس در دبیرستان‌ها، دوره‌ی دکتری زبان و ادبیات فارسی را گذراند. خانلری در سال ۱۳۲۲ جزء اولین گروه دریافت‌کنندگان دانشنامه‌ی دکتری زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران بود. موضوع پایان‌نامه‌ی دکتری او «تحول غزل در شعر فارسی» بود که به راهنمایی ملک‌الشعرای بهار به انجام رساند و بعداً با عنوان «تحقیق انتقادی در عروض و قافیه و چگونگی تحول اوزان غزل فارسی» به چاپ رسید.
دکتر خانلری در سال ۱۳۲۰ با زهرا کیا ـ پژوهشگر، نویسنده و مترجم زبان و ادبیات فارسی ـ ازدواج کرد و به دنبال گرفتن دانشنامه‌ی دکتری، در دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه تهران به تدریس مشغول شد. دکتر خانلری افزون بر پژوهش و تألیف، «مجله‌ی علمی و ادبی «سخن» را منتشر می‌کرد. «مجله‌ی سخن» در میان اهل ادب علاقه‌مندان فراوانی داشت و راهگشای فرهنگ و ادب این مرز و بوم بود. دکتر خانلری شعر نیز می‌سرود. بخشی از اشعار وی در کتاب «ماه من در مرداب» جمع‌آوری و منتشر گردیده است. شعر «عقاب» او نزد علاقه‌مندان شعر معاصر فارسی جایگاه ویژه‌ای دارد. تأسیس «بنیاد فرهنگ»، «فرهنگستان ادب و هنر»، «فرهنگستان زبان»، «بنیاد شاه‌نامه» و «انجمن فلسفه و حکمت» از اقدامات مهم دکتر خانلری در عرصه‌ی فرهنگ است که همه‌ی این مؤسسه‌ها پس از انقلاب اسلامی در هم ادغام شدند و با نام «مؤسسه‌ی مطالعات و تحقیقات فرهنگی» کار خود را ادامه دادند. «تاریخ زبان فارسی» در ۳ جلد، «وزن شعر فارسی»، «زبان و زبان‌شناسی» و «دستور زبان فارسی»، از جمله آثار دکتر پرویز ناتل خانلری هستند. استاد در سال ۱۳۳۴ معاون وزارت کشور (در دوره‌ی وزارت اسدالله علم) شد. از همان دوران، سناتور انتصابی مازندران شد و چند دوره تا سال ۱۳۵۷ در آن سمت بود. از شهریور ۱۳۴۱ تا بهمن ۱۳۴۲ نیز مقام وزارت فرهنگ را در کابینه‌ی اسدالله علم داشت. در مقام وزارت فرهنگ، طرح ایجاد سپاه دانش را پیشنهاد کرد و به تصویب رساند و اجرای آن را آغاز کرد.
استاد دکتر پرویز ناتل خانلری ـ ادیب، شاعر، روزنامه‌نگار و پژوهشگر ـ در ۱ شهریور ۱۳۶۹ در ۷۷ سالگی در تهران درگذشت و در آرامگاه بهشت زهرا به خاک سپرده شد.

جهت دانلود پی دی اف خبر کلیک کنید.