موضوع: جايگاه دفاع وكلا در متن آراى دادگاهها مشخص نيست/رويه قضايى در اين خصوص نيازمند تحول است

تاریخ: 1396-04-23


طبق اصل ٣٥ قانون اساسى در همه دادگاهها طرفین دعوا حق دارند برای خود وکیل انتخاب نمایند و اگر توانایی انتخاب وکیل را نداشته باشند باید برای آنها امکانات تعیین وکیل فراهم گردد. اين اصل به تنهايى مى تواند جايگاه رفيع دفاع از حق را در نظام قضايى كشور و ديگر امور مردم نشان دهد. حضور وكيل موثرترين اقدام در جهت تبيين ابعاد مختلف پرونده ، دفاع از حقوق موكل و همچنين كمك به قاضى در راستاى دستيابى به حق و عدالت است. بنابراين دفاعيات وكلا ، پايه و اساس نتيجه گيرى قضات محترم رسيدگى كننده در پرونده ها را تشكيل مى دهند . در ترافع بين الطرفين ، ادله اثبات ارائه شده از سوى آنها و وكلاى ايشان ، مهمترين متمسك قاضى جهت اقناع وجدان و نهايتا رسيدن به نتيجه است.اما چيزى كه بعضا در دادنامه ها ى صادره مشهود است عدم توجه به محتوى دفاع وكلاى متداعيين است. چنانچه بعد از اصدار بعضى از آراى دادگاهها مشاهده مى گردد اولاً دلايل و مستندات وكلا در متن راى ذكر نمى گردد و ثانيا نسبت به دفاعيات ارائه شده نفيا يا اثباتا اظهار نظر نمى گردد كه اين خود جاى تأمل دارد! . در حال حاضر رويه قضايى ما به سمتى سوق پيدا كرده است كه فقط استدلال قاضى اركان دادنامه ها را تشكيل مى دهد . در صورتى كه مقدمات رسيدن به اين نتيجه بعضا از خود نتيجه مهمتر هستند.به نظرم جايگاه وكلا و دفاع آنها بايد عملا در نظام قضايى تعريف گردد. با ملاحظه دادنامه هاى صادره در پرونده ها كه گاه چند صد صفحه دلايل و مستندات اعلامى و استعلامى پيوست آن مى باشد مشاهده مى گردد دفاعيات وكلا در متن راى جايگاهى ندارند . اين شرايط در پرونده هاى حقوقى يا كيفرى يكسان است . در پرونده حقوقى وكلاى خواهان و خوانده و در پرونده هاى كيفرى وكلاى شاكى و مشتكى عنه همه در جهت اثبات يا رد مدعاى مورد نظر استدلال و استناد مى كنند كه مستلزم اين است خروجى رد يا قبول اين استدلالها در متن دادنامه مشخص گردد . قيد كلمه دفاعيات بلاوجه وكيل در راى ﺩﺍﺩﮔﺎﻩ ، در حاليكه جهت بلاوجه بودن آن مشخص نيست جاى سوال است! .در نظام دادرسى نتيجه پرونده از رهگذر دفاع عبور مى كند و مبناى نتيجه گيرى همين دفاعيات است . اما طرفين دعوى بعضا با مشاهده راى صادره ، هيچ رد پايى از استدلال وكيل خود نمى بينند . البته ذكر اين مطلب به معناى عام بودن آن نيست و مسلما نسبيت دارد . پيشنهاد مى گردد در متن دادنامه هاى صادره قسمت مشخصى به دفاع وكلا اختصاص يابد و در آن قسمت دليل قبول يا رد استدلال مذكور قيد گردد. اين امر نيكو از يك طرف باعث ترفيع جايگاه دفاع و از طرف ديگر مدلول آراى صادره محاكم را غناى بيشترى مى بخشد.
هر چند ذكر اين نكته واجب است كه حجم كار قضات محترم دادگاهها سنگين و در عين حال رسيدگى به اين حجم از پرونده ستودنى است و نكات مذكور ، جهت اعتلاى بيشتر جايگاه عدالت در دادرسى عنوان گرديد.

نويسنده : مرتضى كمره (وكيل پايه يك دادگسترى)
مورخ : ١٣٩٦/٤/٤

جهت دانلود پی دی اف خبر کلیک کنید.