موضوع: آسیب های اجتماعی اینترنت (پیشگیری از اعتیاد کودکان به موبایل وتبلت و اینترنت)

تاریخ: 1396-03-05


قرن اخیر با انقلاب در ارتباطات توأم گشته از روشن ترین نشانه های آن انفجار اطلاعات است.ولی این انفجار، هم در بردارنده انرژی مثبت و بالنده برای رشد و تعالی و هم حاوی آسیب هایی برای افراد جامعه می باشد.این پدیده اینترنت یک شمشیر دولبه است، یعنی هم فرصت های رشد و توسعه می دهد و هم آسیب زا می تواند باشد، به نوع استفاده کاربر بستگی دارد.

در جهان امروز فرهنگ‌رسانه ای با برتری رسانه ی اینترنت، فراگیرترین و مسلط ترین فرهنگ تاثیر گذاردر جامعه است.مرکز ثقل این تاثیر روی نسل در حال رشد، یعنی کودکان، نوجوانان و جوانان است که بخش قابل توجهی از زندگی این قشر را امروزه ارتباط با اینترنت تشکیل می دهد.

از یک سو بهترین و غنی ترین بستر رشد، تحول و توسعه زندگی انسانهاست از سوی دیگر مسموم ترین و آسیب زا ترین فضای فرهنگی تربیتی را نیز در درون خود دارد بنابراین مفید یا مضر بودن آن‌، به ظرفیت فکری و قابلیت تصمیم گیری و مدیریتی افراد بستگی دارد که اطلاعات دریافتی را سامان دهی و پردازش می کنند.

کشور ما از نظر بهره مندی از اینترنت در بین ۱۷۸ کشور جهان رتبه ۸۷ را داریم که بر اساس طبقه بندی اتحادیه جهانی مخابرات جزو کشورهای متوسط بشمار می رویم ۳۵ درصد استفاده کنندگان قشر جوان و میانگین صرف شده برای اینترنت ۵۲ دقیقه در هفته است.

شبکه های دوست یابی در کشور ما به سرعت روبه افزایش است و ایرانی ها رتبه سوم در این شبکه ها کسب کرده اند.( ستارزاده، ۱۳۸۶)

اینترنت در بعد اجتماعی آسیب هایی دارد من جمله تعارض در ارزشها، ارتباط نامتعارف میان جوانان، جرائم اینترنتی و رایانه ای، گسست میان نسلی ، بی هویت سازی، تهدید بنیان های خانواده، شکل گیری خرده فرهنگهای مختلف، سوء استفاده جنسی، آزار مجازی، عمومی شدن حریم خصوصی، اینترنت و انزوای اجتماعی.

تغییرات تکنولوژی ارزشها و هنجارهای اجتماعی را تحت تاثیر خود قرار داده است که یکی از چالش های فراروی خانواده ها عدم وابستگی مشکل زا (اعتیاد) و برخورد صحیح با این پدیده می باشد.
رسانه های تصویری و الکترونیکی با عث پیدایش شکاف های جدید طبقاتی شده وهم شکاف های موجود اجتماعی را که ریشه در سطح دانش عمومی و قدرت فهم و اندیشه و نیز توانایی درک و فراگیری مسائل جدید دارد عمیق تر می سازد‌.(طباطبایی، ۱۳۸۶)

فردگرایی در مقابل جمع گرایی، اهمیت قائل شدن به نظرات والدین، ارزش های دوست یابی، همسر گزینی، صرف اوقات فراغت همراه با خانواده از جمله اثرات این پدیده است.بطور مثال در یک مطالعه به روش تجربی نشان داده شد که استفاده جوانان از اینترنت موجب کاهش ارزش های خانوادگی شده است.(زنجاتی زاده، ۱۳۸۴).

با امکانات و گزینه های فراوانی که اینترنت در اختیار کودکان میگذارد آنان بطور دائم با محرک های جدید و انواع مختلف رفتارها آشنا می شوند و شرایط متحولی را در اختیار آنان قرار می دهد و یک صحنه اجتماعی است که فرد خود را در موقعیت های متنوع نقش ها و سبک های زندگی قرار می دهد که گاها بسیار متفاوت با دنیای واقعی زندگی شان است و بسیار جذاب و وابسته کننده میباشد که علاوه بر وابستگی به تغییر ارزشها و هنجارهای اجتماعی و بنیان های خانوادگی را در معرض تهدید قرار می دهد.

وابسته شدن فرزندان به موبایل و تبلت یکی دیگر از چالش های والدین امروزی است. ‌وقتی کودک ساعتها با تبلت خود سر گرم بازی های گوناگون و متنوع می شود و با چشمانی خیره، تبلت در دست بی تحرک ساعتها و روزها را به دور از نظارت صحیح والدین سپری میکند مستقیما و عملا در جهت وابستگی زیاد و با چت های بدون نظارت و آسیب زای اینترنتی باعث گسسته شدن فرهنگ می شود.


از چند سال قبل که تبلت و موبایلهای لمسی برای نخستین بار به دنیای کودکان ما راه پیدا کرد، دیری نپایید که بشدت آنها را وابسته نمود، کمی بعد جای معضل جدید مانند اعتیاد فرزندان‌مان به این وسیله هم به زندگی ماوجود داشت نگرانی‌هایی که خیلی زود شدّت یافت و ما را مستأسل و درمانده نموده تا جایی که واقعا جای نگرانی وجود دارد.
یک سوی این معضل هم افراط گری های خودمان و راحت طلبی والدین برای راحت ترین راه جهت آرام کردن کودک و یا جایگزینی مناسب برای هم بازی کودکمان و اوقات فراغت و... اما حذف کامل آن‌ها از زندگی کودکان‌هم راهی نزدیک به سمت هدف نیست. آخر مگر می‌شود در عصر فن‌آوری که در و دیوار آن با تبلیغات باشکوه انواع وسایل ارتباطی پرشده است، انتظار داشت که کودک چشمانش را به روی همه‌چیز ببندد؟ یا مگر می‌شود وقتی کودک این وسایل را در مهمانی و کوچه و بازار در دست همه اطرافیانش می‌بیند، برای سر درآوردن از این دنیای نو وسوسه نشود؟!

استفاده مداوم از تبلت و موبایل و وب گردی های اینترنتی امروزه در زندگی اجتماعی، جای دوستان و نزدیکان را گرفته و در حقیقت جایگزین ورزش، روابط دوستانه، فامیلی و ارزشهای اجتماعی شده است.

نتایج پژوهش شاندرز نشان داد که استفاده زیاد از اینترنت، با پیوند ضعیف اجتماعی مرتبط است. برعکس کاربرانی که از اینترنت کمتر استفاده می کنند، به طور قابل ملاحظه ای با مادر و دوستانشان ارتباط بیشتری دارند.( ترجمه صبوری، ۱۳۸۶).

آشنایی صحیح و اصولی ما و کودکانمان با تکنولوژی روز و اینگونه وسایل و تبدیل کردن آن به فرصت‌هایی برای خلق یک زندگی خوب و سالم لازم است. موبایل و تبلت مانند تلویزیون و رایانه به ‌طورکلی بد نیست و در کنار معایبش، خوبی‌هایی هم دارد.

آنچه نگران کننده است، اعتیاد به تبلت است، پدیده‌ای که اگر گریبان گیر کودک‌مان شود، کودکی کردن را از او می‌گیرد،چه بسا زمینه ساز دیگر انواع اعتیاد باشد آن زمان است که می بینیم چه زود دیر می شود!

روش‌های پیشنهادی برای پیشگیری از اعتیاد به تبلت و اینترنت در خانواده

خودمان استفاده بیش از اندازه نداشته باشیم ؛ معتاد اینترنت نباشیم.

از جمله «حوصله‌ام سر رفت» کودکتان نترسید تا او به تبلت‌اش وابسته نشود.

برای جلوگیری از اعتیاد کودک‌تان به تبلت، با او حرف بزنید ، وقت بگذرانید.

جهت پیشگیری از اعتیاد فرزندتان اعتمادبه‌نفس او را تقویت کنید.

برای پیشگیری از وابسته شدن فرزندتان به تبلت، رفت‌وآمد کنید.

برای پیشگیری از وابسته شدن کودکتان به اینترنت و موبایل و تبلت برنامه او را در طول روز از قبل مدیریت کرده و با برنامه های ورزشی و تفریحی یا آموزشی پر کنید.

منبع:
۱- زنجاتی زاده، ه- محمد جوادی، ع، بررسی تاثیر اینترنت بر ارزشهای خانواده در بین دانش آموزان، مجله انجمن جامعه شناسی ایران، دوره ششم شماره ۲، ۱۳۸۴.
۲-صبوری، خسرو شاهی، ح، بررسی آسیب های اجتماعی اینترنت دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، ۱۳۸۶.
۳- اکبری، ابوالقاسم، اکبری، مینا، آسیب شناسی اجتماعی، نشر رشد و توسعه، ۱۳۹۰.
۴- طباطبایی، ص، طلوع ماهواره افول فرهنگ چه باید کرد؟ ، انتشارات اطلاعات، ۱۳۸۶.
۵- ستارزاده ، د، بررسی عوامل موثر اعتیاد جوانان به اینترنت و پیامدهای آن فصلنامه تخصصی علوم اجتماعی شماره چهاردهم، ۱۳۸۶.

جهت دانلود پی دی اف خبر کلیک کنید.